فردا چهل و دومین سالروز درگذشت «روح الله خالقی» سازنده اثر «ای ایران» است.
به گزارش خبرگزاری فارس،روح الله خالقی در سال 1285 خورشیدی در کرمان زاده شد و بعد به سبب انتقال پدر به تهران آمد و مشغول به تحصیل شد. در ده سالگی صدای ویولونی که از خانه همسایه به گوش می رسیده او را مجذوب موسیقی ساخت. روح الله بعدها دریافت که آن همسایه «رکن الدین مختاری»بوده است.
پس از آن 15 ساله بود که «درویش خان» را دید و یکسال بعد یعنی در سال 1301 برای نخستین بار در گراند هتل تهران با عارف قزوینی و موسیقی او آشنا شد و سرانجام در اوائل زمستان سال 1302 با دیدن نخستین آگهی گشایش مدرسه موسیقی وزیری با اشتیاق، بلادرنگ و بدون اجازه پدر در آن نام نویسی کرد.
روح الله مخالفت های پدر را نیز از راههای مختلف فرونشانیده و با اتمام تحصیل عمومی خود در دارالفنون به سراغ دانشسرای عالی رفت. پس از به پایان بردن دانشسرا نیز به فکر افتاد که ارکستر کوچکی برای کار در کافه بلدیه بنیاد کند تا هم با موسیقی نزدیک شود و هم به قول خودش تامین معاشی شده باشد.او موسیقی را با تار آغاز کرد و سپس نزد میرزا رحیم کمانچه کش به فراگیری ویلن پرداخت. مدتی نیز نزد رضا محجوبی تعلیم دید و در سال 1302 وارد مدرسه موسیقی وزیری شد.خالقی در این مدرسهء نوبنیاد، نزد علینقی وزیری که به تازگی از اروپا بازگشته بود به آموختن شیوه صحیح ویلن نوازی و تئوری موسیقی مشغول شد. کمی بعد به عنوان نوازنده ویلن به ارکستر مدرسه پیوست و به پیشنهاد وزیری، علاوه بر مطالعه کتاب های هارمونی ربر و دبوا، از راه نامه نگاری با دانشگاهی در پاریس، آموختن رشته های هارمونی و سازشناسی را فراگرفت. کوشش های پی گیر خالقی برای رفتن به اروپا و آمریکا برای فراگیری جدی این رشته ها به جایی نرسید.
خالقی از نوزده سالگی به تدریس ویلن و تئوری موسیقی در مدرسه موسیقی پرداخت و در 1323 با همکاری شماری از دیگر هنرمندان،«انجمن دوستداران موسیقی ملی» را تشکیل داد و در نهایت در 1328 در زمانی که تدریس موسیقی ایرانی از برنامه کار هنرستان موسیقی حذف شده بود، هنرستان موسیقی ملی را بنیان نهاد.
روح الله خالقی در دوره ریاست علینقی وزیری در هنرستان عالی موسیقی یار و همکار نزدیک او بود و بار دوم حتی به معاونت هنرستان برگزیده شد، ولی دلگیری هایی که از سازمان های دولتی داشت او را برانگیخت که به یاری دوستان دوره تحصیل، انجمنی به نام موسیقی ملی به وجود آورد. این انجمن که به زودی برای خود کلاس های درس، ارکستر بزرگ و یک باشگاه بنیاد کرد، نتوانست بیش از پنج سال دوام بیاورد. او در سال 1328 وابسته به اداره هنرهای زیبای کشور شود که بعدها خود به وزارت فرهنگ و هنر تبدیل شد. به این ترتیب انجمن موسیقی ملی در شکل و شمایلی گسترش یافته، نام هنرستان عالی موسیقی ملی را بر خود نهاد، هنرستانی که روح الله خالقی 10 سال تمام سرپرستی آن را عهده دار بود. خالقی همزمان با کار در هنرستان عالی موسیقی ملی، چهار پنج ماهی را به عنوان سرپرست موسیقی رادیو ایران با آن سازمان همکاری داشت.
به گزارش فارس، روح الله خالقی در قلمرو آهنگسازی، همان شیوه ای را دنبال کرد که در مکتب وزیری آموخته بود. از یک سو برای ریتم و وزن اهمیت ویژه ای قائل بود و از سوی دیگر معتقد بود که موسیقی ایران نیز باید به راه چند صدایی شدن برود تا از ملالی و یکنواختی در امان بماند و تاثیر و جاذبه بیشتری پیدا کند. البته او نیز چون وزیری برای این کار در جستجوی راه و روشی بود که با ویژگی های موسیقی ملی سازگار باشد.
در میان آفریده های خالقی رنگارنگ ها جای ویژه ای دارد.البته او آفریده های دل انگیز دیگری نیز دارد. پیش از همه باید از سرود ای ایران یاد کرد که همراه با متن برانگیزاننده حسین گل گلاب در سال های اخیر عملا به سرود ملی مردم ایران تبدیل شده است.
از روح الله خالقی چند کتاب ارزنده نیز انتشار یافته است.
روح الله خالقی در 21 آبان 1344 بر اثر بیماری زخم معده در یکی از بیمارستان های شهر سالزبورگ در اتریش درگذشت و در قبرستان ظهیرالدوله در تهران به خاک سپرده شد.